01 Aralık 2025 — Kira Hukuku Rehberi
Ev sahibi evi satmak için kiracıdan evi alıcılara göstermesini istiyebilir mi?
Ev sahiplerinin en çok merak ettiği konulardan biri, kiracının oturduğu evi satmak istediklerinde evi potansiyel alıcılara gösterme haklarının olup olmadığıdır. Kiracılar ise bu durumda evin sık sık gösterilmesi nedeniyle rahatsız olabileceklerini düşünürler. Bu konu, 2025 yılı itibarıyla Türk Borçlar Kanunu’nun güncel hükümleri çerçevesinde oldukça net şekilde düzenlenmiştir.
📌 TBK 319: Kiracının “Gösterme Yükümlülüğü” Nedir?
Türk Borçlar Kanunu’nun 319. maddesi, kiracının kiralananı:
- Satış,
- Yeniden kiralama,
- Ekspertiz,
- Bakım ve onarım
gibi durumlarda, ev sahibinin veya yetkilendirdiği kişilerin eve girmesine “makul ölçülerde” izin vermesi gerektiğini düzenler.
Ancak bu hak sınırsız değildir. Ev sahibi istediği zaman, istediği kadar, gün içinde defalarca eve giremez. Yasaya göre gösterme hakkının çerçevesi makul zaman, makul sıklık ve önceden haber verme şartlarına bağlıdır.
⏰ Ev Sahibi Kiracıya Hangi Saatlerde Evi Gösterebilir?
Hukuken kabul edilen “makul saatler” şunlardır:
- Hafta içi 10:00 – 20:00 arası
- Hafta sonu 11:00 – 19:00 arası
Gece geç saatlerde, sabah erken saatlerde veya kiracının iş saatine denk gelen zamanlarda ev gösterilmesi hukuken makul kabul edilmez.
📞 Ev Sahibi Kiracıya Ne Kadar Önceden Haber Vermelidir?
Standart kabul edilen bildirim süreleri:
- 📌 En az 24 saat önce haber verilmesi
- 📌 Telefon, SMS veya WhatsApp üzerinden yazılı bildirim yapılması
- 📌 Mümkünse mesajda saat aralığının belirtilmesi
Kiracıya “Şimdi geldik, evi göstereceğiz” şeklinde ani baskın yapılması tamamen yasaya aykırıdır.
🤝 Kiracı Göstermeye İzin Vermek Zorunda mı?
Evet, ancak makul şekilde. Kiracı:
- Ev sahibinin evi satmak istemesine
- Alıcıya evi göstermek istemesine
engel olamaz.
Ama aynı şekilde:
- Ev sahibinin sınırsız sayıda gösterim yapmasına,
- Rahatını bozacak şekilde sık aralıklı gösterimler yapılmasına,
- Gün içinde habersiz şekilde eve girilmesine
izin vermek zorunda değildir.
📌 Kiracı “Ben evde olmayacağım, göstermeye izin vermiyorum” diyebilir mi?
Kiracı evde olmayacaksa iki seçenek ortaya çıkar:
- 1️⃣ Kiracı belirli saatlerde evde bulunabileceği zamanı belirtir
- 2️⃣ Kiracı isterse ev anahtarını göstermeler için güvenilir bir kişiye (komşu, tanıdık, emlakçı) bırakabilir
Kiracının tamamen “Ben asla izin vermem” deme hakkı yoktur. Bu, TBK 319’a aykırıdır ve tazminat sorumluluğu doğurabilir.
🚫 Kiracı Ev Sahibinin Gösterme Talebini Reddedebilir mi?
Bazı durumlarda evet.
Kiracı şu durumlarda gösterime izin vermeyebilir:
- Ev sahibi uygunsuz bir saatte gelmek istiyorsa
- Gün içinde çok sık gösterim talebi varsa
- Kiracının özel bir durumu varsa (hasta çocuk, evde tadilat, iş toplantısı vb.)
- Ev sahibi önceden haber vermemişse
Bu gibi durumlarda kiracı yazılı şekilde daha uygun bir gün ve saat belirleyebilir.
📌 Kiracı Gösterime Sürekli Engel Olursa Ne Olur?
Ev sahibi şu yollara başvurabilir:
- 📌 Noter ihtarnamesi gönderir
- 📌 Zarara uğradıysa tazminat davası açabilir
- 📌 Gerektiğinde mahkemeden “eve giriş zamanı belirlenmesi” talep edebilir
Ancak yine de ev sahibi zorla eve giremez, kapıyı açamaz, çilingir çağıramaz. Bu hareketler hem hukuka aykırıdır hem de ceza gerektirir.
🏠 Kiracı Varken Ev Satılırsa Kiracı Çıkmak Zorunda mı?
Evi satın alan yeni malik, kiracıya karşı TBK 351 gereği 6 ay içinde tahliye hakkını kullanabilir.
Kiracı:
- Evi hemen boşaltmak zorunda değildir
- Sözleşmesi geçerliliğini korur
- Kira artışı her zamanki gibi işlemeye devam eder
Yeni malik 6 ay içinde kendi kullanım ihtiyacı için tahliye açabilir.
📌 Evi Satın Alan Kişi Kiracıya Karşı Sözleşmeyi Devralır
Yeni malik önceki ev sahibinin kira sözleşmesindeki tüm hak ve yükümlülüklerini devralır.
Kiracı bu süreçte ödemelerini eski ev sahibine değil yeni malike yapmaya başlar.
⚖️ Sık Sorulan Sorular
1) Kiracı evde yokken ev sahibi evi gösterebilir mi?
Hayır. Kiracı açıkça anahtar bırakmadığı sürece izin yoktur. İzinsiz giriş suçtur.
2) Ev sahibi evi her gün gösterebilir mi?
Hayır. Makul sıklık ilkesi esastır. Günde 1’den fazla gösterim makul kabul edilmez.
3) Kiracı evi dağınık bırakabilir mi?
Kiracının temizleme zorunluluğu yoktur, ancak kötü niyetli engelleme hale gelirse tazminat konusu olabilir.
4) Emlakçıyla eve gelmek için izin gerekir mi?
Evet. Ev sahibi → kiracıya önceden haber vermek zorundadır.
5) Ev sahibi çilingirle kapıyı açtırırsa ne olur?
Konuta izinsiz giriş suçu oluşur (TCK 116).
📌 Sonuç: Ev Gösterme Hakkı → “Var”, Ama Sınırsız Değil
Ev sahibinin evi satmak için kiralananı göstermesi yasalarca tanınmış bir haktır. Ancak bu hakkın uygulanabilmesi için:
- Makul gün ve saatlerde yapılması
- En az 24 saat önceden haber verilmesi
- Kiracının rahatsız edilmeyecek ölçüde olması
- Kötüye kullanılmaması
gereklidir. Kiracı ise bu sürece makul ölçüde katılmak zorundadır.