Kira Arabulucu Ücretini Kim Öder? 2025 İçin Güncel ve Kapsamlı Rehber
Kira uyuşmazlıkları mahkemeye gitmeden önce zorunlu olarak arabulucuya taşınıyor. Peki, bu süreçte ücretleri kim öder?
Kira uyuşmazlıkları mahkemeye gitmeden önce zorunlu olarak arabulucuya taşınıyor. Peki, bu süreçte ücretleri kim öder?
Kira ilişkilerinde artan anlaşmazlıklar hem kiracıların hem de ev sahiplerinin arabuluculuk sürecine başvurma oranını ciddi şekilde artırdı. Özellikle büyükşehirlerde kira bedellerinin yükselmesi, tahliye baskıları, ekonomik koşullar nedeniyle kira borçlarının birikmesi ve depozito iadesi gibi sorunlar arabuluculuğu zorunlu hale getiriyor.
1 Eylül 2023’ten itibaren Türkiye’de tüm kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk zorunlu bir başvuru yöntemi olarak tanımlandı. Artık ev sahibi veya kiracı mahkemeye gitmek istiyorsa öncesinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu nedenle arabuluculuk ücretlerinin nasıl paylaşıldığı sorusu çok önemli bir başlık haline geldi.
Kira arabuluculuğunda ücret konusunda temel prensip oldukça nettir:
➡ Arabuluculuk ücreti iki taraf arasında eşit olarak paylaşılır.
Yani ev sahibi de kiracı da sürecin sonunda ortaya çıkan ücretin yarısını öder. Ancak bu kuralın bazı önemli istisnaları vardır. Devlet tarafından karşılanan süreler, toplantıya katılmayan tarafa yüklenen ek masraflar gibi özel düzenlemeler sistemi daha adil hale getirir.
Arabuluculuğu kira davalarında cazip kılan önemli bir destek uygulaması bulunur:
➡ Anlaşma olsun olmasın, arabuluculuk sürecinin ilk 2 saatlik ücreti tamamen devlet tarafından karşılanır.
Bu destek, tarafların arabuluculuk görüşmesine katılmasını teşvik etmek amacıyla getirilmiştir. Ayrıca kira uyuşmazlıklarının çoğu ilk 2 saat içinde çözüldüğü için pek çok taraf masraf ödemeden süreci tamamlayabilir.
Eğer arabuluculuk görüşmesi 2 saati aşarsa, aşan süre taraflarca eşit ödenir. Örneğin:
Devlet tarafından karşılanan 2 saatlik süre her durumda geçerlidir; taraflar anlaşsa da anlaşmasa da bu süre ücretlendirilmez.
Arabuluculuk davetine rağmen toplantıya gelmeyen taraf önemli bir yaptırımla karşılaşabilir.
➡ Davete rağmen toplantıya katılmayan taraf tüm arabuluculuk masrafını ödemek zorunda bırakılabilir.
Bu düzenleme, kötü niyetli davranışların önüne geçmek ve tarafların sürece aktif katılımını sağlamak amacıyla yapılmıştır. Özellikle tahliye ve kira borcu dosyalarında sıkça gündeme gelir.
Eğer kiracı ve ev sahibi arabuluculuk masasında anlaşırsa, masraf paylaşımı anlaşma tutanağına göre yapılır.
➡ Taraflar isterlerse masrafı farklı oranlarda da paylaşabilir.
Ancak piyasada yaygın uygulama masrafın yarı yarıya bölünmesidir.
Eğer taraflar anlaşamazsa, süreç sonunda yalnızca ilk iki saati aşan kısım taraflar arasında eşit oranla bölünür. Bu nedenle anlaşma sağlanmasa bile büyük bir masraf yükü oluşmaz.
Kira artış oranlarının yükselmesi, ev sahiplerinin rayiç kira artışına yönelmesine neden oldu. Bu durumda kira tespit davası açılmadan önce arabuluculuğa gidilmesi zorunludur.
➡ Kira tespit uyuşmazlığında arabulucu ücreti yine iki tarafa eşit paylaştırılır.
Ev sahiplerinin en çok merak ettiği konulardan biri tahliye talepleriyle ilgili masrafın kime ait olduğudur.
➡ Tahliye taleplerinde de arabuluculuk ücreti eşit şekilde paylaşılır.
Ancak tahliye davalarında toplantıya katılmayan tarafın tüm ücreti ödeme riski olduğu unutulmamalıdır.
Kiracının kira borcu olduğu durumlarda ev sahibi arabulucuya başvurabilir. Borç ne kadar yüksek olursa olsun masraf yine paylaşılır.
➡ Kira borcu olsa bile arabulucu ücreti yarı yarıya bölünür.
Ancak toplantıya gelmeyen taraf masrafın tamamıyla karşılaşabilir.
Site ve apartman yönetimiyle ilgili aidat anlaşmazlıkları da arabuluculuk kapsamındadır.
➡ Aidat uyuşmazlıklarında arabuluculuk ücreti taraflar arasında eşit paylaşılır.
Kiracının en sık yaşadığı problemlerden biri depozitonun iade edilmemesidir. Bu durum da arabulucuya taşınabilir.
➡ Depozito uyuşmazlığı arabuluculuğunda masraf ikiye bölünür.
Arabulucuya başvuran taraf hiçbir zaman peşin ödeme yapmaz.
➡ Ücret, toplantı sonunda hesaplanır ve taraflara bildirilir.
Kira arabuluculuk sistemi hem kiracı hem de ev sahibi için mahkemeye göre çok daha hızlı ve ekonomik bir çözümdür. Ücret sistemi şu prensiplere dayanır:
Taraflar arabuluculuk sürecine iyi hazırlanırsa hem ekonomik hem de hızlı bir çözüme ulaşmak mümkündür.
