TÜFE ile Kira Artışı Nasıl Hesaplanır?
Kira artış oranlarının belirlenmesinde TÜFE verilerinin nasıl kullanıldığını öğrenin.
Kira artış oranlarının belirlenmesinde TÜFE verilerinin nasıl kullanıldığını öğrenin.
TÜFE, yani Tüketici Fiyat Endeksi, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından her ay açıklanan ve tüketicilerin satın aldığı mal ve hizmet sepetindeki fiyat değişimlerini gösteren bir enflasyon göstergesidir. Kiralarda uygulanacak yıllık artış oranı, Borçlar Kanunu’nun açık hükmü gereği son 12 aylık ortalama TÜFE alınarak hesaplanır.
Kiracı–ev sahibi ilişkilerinde en çok merak edilen konulardan biri, “Hangi TÜFE oranı geçerlidir?” sorusudur. Çünkü TÜFE’nin aylık oranı ile 12 aylık ortalaması farklıdır. Kira artışında yalnızca 12 aylık ortalama TÜFE dikkate alınır ve bu oran yasal üst sınırdır.
Kira artışı hesaplanırken TÜİK’in açıklamış olduğu üç farklı TÜFE verisinden yalnızca biri geçerlidir: Son 12 aylık ortalama TÜFE oranı.
Örnek: Mart ayında kira artışı yapılacaksa, Şubat ayında açıklanan 12 aylık TÜFE ortalaması uygulanır.
Önemli bilgi: TÜFE açıklanmadan zam yapılamaz. Verinin açıklanması, her ayın 3–4. gününde gerçekleşir.
Konut kiralarında uygulanacak artış oranı, taraflar sözleşmede herhangi bir oran yazmış olsa bile TÜFE ortalamasını geçemez. Bu durum Türk Borçlar Kanunu tarafından açık olarak düzenlenmiştir.
Hesaplama formülü:
Yeni Kira = Eski Kira × (1 + TÜFE Oranı / 100)
Bu hesaplamada önemli nokta: Artış her zaman eski kira tutarı üzerinden yapılır.
İşyeri kiralarında taraflar bazen sözleşmeye “her yıl %25 artış uygulanır” gibi özel maddeler ekleyebilir. Ancak mahkemeye taşınan uyuşmazlıklarda hâkim yeniden değerlendirme yapar ve TÜFE ortalamasını esas alır.
İşyeri kiralarında enflasyon dönemlerinde sıkça “kira uyarlama davası” açılmaktadır. Bu davalarda bilirkişi raporları, bölgenin kira rayiçleri ve TÜFE verileri esas alınır.
2022–2024 yılları arasında yalnızca konut kiralarında uygulanan %25’lik artış sınırı geçici bir düzenlemeydi. Bu sınır sona erdiğinde sistem tamamen TÜFE ortalamasına geri döner.
Uzun vadede kira artışlarını belirleyen temel değişken daima TÜFE olacaktır.
Kural çok basittir:
Aylar arasında değişiklik olmaz; sistem her zaman bir önceki ayın TÜİK verisini kullanır.
Türk Borçlar Kanunu’nun 344. maddesine göre:
Bu madde hem kiracıyı hem de ev sahibini koruyan bir denge mekanizmasıdır.
Bu hataların önüne geçmek için kira hesaplama aracımız her ay otomatik güncellenen TÜİK verilerini kullanır.
Taraflar anlaşamazsa süreç şu şekildedir:
Bu davalar özellikle 5 yıldan uzun kira sözleşmelerinde daha hızlı sonuç verir.
Kiracının bu süreçte kira ödemesini aksatmaması kritik öneme sahiptir.
Ev sahibi zam döneminde talepte bulunmamış olsa bile geriye dönük artış isteyebilir. Bu talep 5 yılı kapsamaz; sözleşme dönemine göre hesaplanır.
Çoğu durumda yazılı anlaşma ile çözüm sağlanır.
TÜFE ile kira artışı hesaplaması, Türkiye’de konut ve işyeri kiralamalarında en objektif ve yasal yöntemdir. TÜİK’in her ay açıkladığı 12 aylık ortalama veri, kiracı–ev sahibi arasındaki belirsizlikleri büyük ölçüde ortadan kaldırmaktadır.
Yeni kira tutarını hesaplamak için hemen Kira Hesaplama Aracını kullanabilirsiniz.
